AVI · NL/BE · · 6 min

Een AVI-verhaal maken rond het onderwerp van je kind

Maak van één onderwerp een bruikbare verhaalbrief, met keuze voor je kind en het AVI-niveau als vaste grens.

Een ouder en kind kiezen een dinosaurus of voetbal voor een verhaalbrief naast de EVI-verhaalinstellingen op een telefoon.

Je kind kiest dinosaurussen, voetbal of een ruimtehond. Dat lijkt genoeg om een persoonlijk leesverhaal te maken, maar een onderwerp is nog geen verhaal. Met alleen "iets over voetbal" kan een generator alle kanten op. Het resultaat bevat dan misschien veel voetbalwoorden, terwijl er nauwelijks iets gebeurt.

Een korte verhaalbrief helpt. Daarin leg je niet ieder detail vast. Je maakt wel duidelijk wie er iets wil, wat er gebeurt en waar het verhaal eindigt. Het gekozen AVI-niveau en de gewenste lengte blijven daarbij aparte grenzen.

Laat je kind één echte keuze maken

Je hoeft geen lange vragenlijst af te nemen. Vraag bijvoorbeeld: "Wil je een verhaal over een training of over een wedstrijd?" Daarna kun je nog één keuze geven: grappig of spannend. Twee concrete opties zijn vaak makkelijker dan de open vraag waar het hele verhaal over moet gaan.

Een open-access experiment van Fridkin en Hurry uit 2025 onderzocht keuze tijdens een leestaak bij 110 acht- en negenjarigen op twee Engelse scholen. De kinderen lazen in beide omstandigheden uiteindelijk dezelfde tekst. In de keuzeconditie mochten ze op basis van verschillende omslagen, beginpagina's en recensies kiezen. Hun scores voor tekstbegrip waren daar gemiddeld hoger, met een middelgroot effect. Het gerapporteerde leesplezier was ook iets hoger, maar dat effect was klein.

Dat onderzoek ging over één korte taak, niet over thuis oefenen of zelf gegenereerde AVI-verhalen. De leerlingen kwamen uit slechts vier klassen en één begripstoets had een matige interne samenhang. Het laat dus niet zien dat een verhaal over een lievelingsonderwerp blijvend beter leert lezen. Het geeft wel een goede reden om een kleine, betekenisvolle keuze van je kind serieus te nemen.

Wil je eerst samen bepalen welk thema geschikt is? Gebruik dan de aparte aanpak voor onderwerpen en leesmotivatie. Hier gaan we verder met de stap erna: van gekozen onderwerp naar een verhaal dat ergens over gaat.

Schrijf een verhaalbrief in vijf regels

Noteer vijf korte regels voordat je een AVI-verhaal laat maken. Een zin per regel is genoeg.

1. Onderwerp: waar wil je kind over lezen? 2. Hoofdpersoon: wie beleeft het verhaal? 3. Gebeurtenis: welk klein probleem of doel zet iets in beweging? 4. Toon en plek: waar speelt het en moet het rustig, grappig of licht spannend voelen? 5. Einde: wat is aan het slot opgelost of ontdekt?

Neem bij een persoonlijk leesverhaal liever een verzonnen naam, dier of fantasiefiguur. Een hobby of alledaagse voorkeur is meestal persoonlijk genoeg. Vermeld geen achternaam, school, adres, foto of andere herkenbare gegevens van je kind.

Van breed onderwerp naar concrete scène

Stel dat je kind dinosaurussen kiest. "Maak een AVI-verhaal over dinosaurussen" is breed. Deze verhaalbrief geeft meer houvast:

Onderwerp: dinosaurussen. Hoofdpersoon: Noor, een verzonnen jonge speurder. Gebeurtenis: Noor vindt een groot spoor in de tuin en zoekt uit wie het maakte. Toon en plek: nieuwsgierig en grappig, rond het huis. Einde: de afdruk blijkt van een speelgoedpoot van de buurjongen.

De brief bevat een beginpunt, een actie en een slot. Toch blijft er ruimte over voor een verrassing of een grap. Bij een voetbalverhaal kun je op dezelfde manier kiezen voor een kwijtgeraakte bal, een eerste training of een onverwachte keeper. Voor een verhaal over paarden werkt één los hek of een verdwenen poetsborstel beter dan "alles over paarden".

Houd het leesdoel buiten de verhaallijn

Voeg daarna pas de leesvoorwaarden toe: het AVI-profiel dat school gebruikt, een passende lengte en eventueel een rustige toon. Cito beschrijft AVI als een manier om technisch leesniveau en tekstmoeilijkheid met elkaar te verbinden. Het gaat daarbij om correct en vlot lezen. Een interessant onderwerp verandert die technische moeilijkheid niet vanzelf.

Probeer daarom niet alle vakwoorden over het onderwerp in de tekst te stoppen. Een verhaal over planeten hoeft niet meteen "zwaartekracht", "atmosfeer" en "sterrenstelsel" te bevatten. Kies alleen woorden die de scène nodig heeft. Staat er toch een lastig woord in, kijk dan of de betekenis uit de zin blijkt en of je kind het met een beetje hulp kan lezen.

Gebruik het AVI-niveau van school als startpunt. Een thuisgemaakt verhaal is oefenmateriaal en geen toets. EVI gebruikt AVI als praktisch hulpmiddel voor oefenteksten; het is geen officiële AVI- of toetscertificering.

Controleer of de brief is gevolgd

Lees de tekst zelf voordat je kind begint. Zoek eerst niet naar iedere kleine stijlkwestie, maar leg het verhaal naast je vijf regels:

Lees daarna één alinea hardop en let op onverwacht lange zinnen, moeilijke eigennamen en abrupte sprongen. De uitgebreide controle vind je in de controlelijst voor een AVI-leesverhaal.

Waar EVI helpt

In EVI kies je onderwerp, hoofdpersoon, toon, lengte en AVI-profiel. De app maakt daar een verhaal met begripsvragen en een woordenlijst van. Je kunt een verhaal in de bibliotheek bewaren en als PDF gebruiken voor print.

Vul de verhaalbrief niet als één lang bevel in. Geef eerst het onderwerp en de hoofdpersoon op en laat toon, lengte en AVI-profiel ieder hun eigen werk doen. Controleer het resultaat daarna als volwassene. Past het verhaal niet bij de brief, verander dan één onderdeel en maak een nieuwe versie. Zo blijft duidelijk welke keuze verschil maakte, zonder van het leesmoment een test te maken.

Geef je kind een eigen verhaal